Vấn đề “tự
diễn biến” xét từ góc độ là sự suy thoái về mặt chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối
sống dẫn đến “tự chuyến hóa” trong tổ chức, con người, trước hết là trong tổ chức
đảng, tổ chức bộ máy Nhà nước, đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ chủ chốt.
Điều này đã từng diễn ra ở Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa (XHCN) Đông Âu
trước đây.
Nhận thức
rõ tính chất nguy hiểm của “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” do tác động của “diễn
biến hòa bình” đối với sự tồn vong của Đảng và chế độ XHCN, Nghị quyết Trung
ương 4 (khóa XII) về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, nhấn mạnh: “Tình trạng suy thoái
về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng
viên chưa bị đẩy lùi, có mặt, có bộ phận còn diễn biến tinh vi, phức tạp hơn;
tham nhũng, lãng phí, tiêu cực vẫn còn nghiêm trọng, tập trung vào số đảng viên
có chức vụ trong bộ máy Nhà nước… Nhiều tổ chức đảng, đảng viên còn hạn chế
trong nhận thức, lơ là, mất cảnh giác, lúng túng trong nhận diện và đấu tranh,
ngăn chặn "tự diễn biến", "tự chuyển hóa”.
Nhận diện
"tự diễn biến", "tự chuyển hóa” trong cán bộ, đảng viên
“Tự diễn
biến”, “tự chuyển hóa” trong cán bộ, đảng viên ở nước ta hiện nay được đề cập ở
đây là quá trình “tự diễn biến” theo chiều hướng suy thoái. Và từ “tự diễn biến”
đến một mức độ nào đó sẽ chuyển sang “tự chuyển hóa” trong cán bộ, đảng viên,
có thể từng người đến đội ngũ. Nguy hiểm hơn là từ “tự chuyển hóa” con người, đội
ngũ cán bộ, đảng viên có thể dẫn đến “tự chuyển hóa” của cả một tổ chức, nhất
là tổ chức đảng và hệ thống chính trị, nếu chúng ta không có những biện pháp
phòng, chống hữu hiệu.
“Tự diễn
biến” trong cán bộ, đảng viên hiện nay có thể được biểu hiện ở cả trong nhận thức
chính trị, đạo đức, lối sống, tư tưởng, niềm tin và ý chí quyết tâm hành động với
các biểu hiện cụ thể, chẳng hạn: Suy giảm về nhận thức, về tư tưởng chính trị,
ngày càng xa rời mục tiêu của chủ nghĩa xã hội, xa rời lý tưởng chiến đấu vì độc
lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, xa rời Chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí
Minh, xa rời đường lối của Đảng. Suy giảm niềm tin vào thắng lợi của chủ nghĩa
xã hội, thắng lợi của công cuộc đổi mới đất nước vì độc lập dân tộc và chủ
nghĩa xã hội. Suy giảm niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý, điều hành
của Nhà nước, phẩm chất và năng lực của đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là cán
bộ chủ chốt. Suy giảm về phẩm chất đạo đức, lối sống, ngày càng xa rời những phẩm
chất, chuẩn mực đạo đức, lối sống XHCN, trượt dần sang đạo đức, lối sống tư sản,
quay về với những thói hư, tật xấu của đạo đức, lối sống phong kiến…
“Tự diễn
biến” trong cán bộ, đảng viên có thể diễn ra trước hết trong mỗi con người cán
bộ, đảng viên với các mức độ và biểu hiện cụ thể khác nhau về phẩm chất chính
trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống. Và nếu không được phát hiện, phòng, chống kịp
thời sẽ dần dần lan rộng theo nhiều chiều hướng: Từ cán bộ cấp thấp đến cán bộ
cấp cao; từ cán bộ cấp cao xuống cán bộ cấp thấp; từ một số ít cán bộ, đảng
viên đến số đông, cán bộ, đảng viên; từ cá nhân mỗi cán bộ, đảng viên đến tổ chức
mà cá nhân cán bộ, đảng viên đó công tác, sinh hoạt.
Tác hại của
“tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong cán bộ, đảng viên cũng rất lớn. Tác hại
đó không chỉ đối với vai trò của cán bộ, đảng viên mà còn đối với vai trò và sự
lãnh đạo của Đảng; vai trò và sự quản lý, điều hành của bộ máy Nhà nước, của
chính quyền các cấp; vai trò của các tổ chức chính trị-xã hội và đối với sự tồn
vong của chế độ XHCN ở nước ta.
Tác hại của
“tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong con người cán bộ được biểu hiện ở chỗ:
Cán bộ sẽ dần dần bị suy giảm về bản chất cách mạng, dần dần xa rời mục tiêu,
lý tưởng chiến đấu của Đảng, xa rời hệ tư tưởng của giai cấp công nhân - Chủ
nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, sa sút về phẩm chất chính trị, đạo đức,
năng lực, phương pháp, tác phong công tác, không còn khả năng tổ chức, tập hợp
quần chúng quán triệt và thực hiện thắng lợi mọi đường lối, chủ trương của Đảng,
chính sách, pháp luật của Nhà nước, không còn giữ được vai trò là “gốc của mọi
công việc”, cuối cùng sẽ dẫn đến sự biến chất, sự chuyển hóa của cán bộ.
Tác hại của
“tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong con người đảng viên được biểu hiện ở chỗ:
Đảng viên sẽ dần dần bị suy giảm về bản chất cách mạng, dần dần xa rời mục
tiêu, lý tưởng chiến đấu của Đảng, xa rời hệ tư tưởng của giai cấp công nhân -
Chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, sa sút về phẩm chất chính trị, đạo
đức, năng lực, phương pháp, tác phong công tác, không còn khả năng tổ chức, tập
hợp quần chúng quán triệt và thực hiện thắng lợi mọi đường lối, chủ trương của
Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, không còn giữ được vai trò là chiến
sĩ tiên phong của Đảng, cuối cùng sẽ dẫn đến sự biến chất, sự chuyển hóa của đảng
viên.
Một số giải
pháp phòng, chống "tự diễn biến", "tự chuyển hóa” trong cán bộ,
đảng viên
Một là,
thường xuyên tăng cường giáo dục Chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh,
đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cho đội ngũ
cán bộ, đảng viên. Giáo dục nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên về mục
tiêu, lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; về tính ưu việt của chủ
nghĩa xã hội và những hạn chế không thể tránh khỏi trên con đường phát triển.
Giáo dục nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên về những thành tựu to lớn, có
ý nghĩa lịch sử của công cuộc đổi mới đất nước do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo.
Nhận thức rõ những hạn chế, bất cập không thể tránh khỏi trong quá trình xây dựng
chủ nghĩa xã hội thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, thực hiện cơ chế thị trường,
mở cửa, hội nhập quốc tế. Đồng thời, nhận thức đúng đắn, có cơ sở lý luận và thực
tiễn về bản chất của chủ nghĩa tư bản. “Theo quy luật tiến hóa của lịch sử,
loài người nhất định sẽ tiến tới chủ nghĩa xã hội” như Cương lĩnh xây dựng đất
nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011)
đã khẳng định.
Hai là,
tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng đối với công tác giáo dục
chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên. Tổ chức quán triệt triển khai thực
hiện tốt trong thực tế công tác giáo dục chính trị, tư tưởng trong đội ngũ cán
bộ, đảng viên. Quan tâm đến nội dung giáo dục chính trị, tư tưởng trong đội ngũ
cán bộ, đảng viên, nhất là giáo dục Chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí
Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, mục
tiêu, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Lựa chọn các
hình thức, biện pháp giáo dục chính trị, tư tưởng trong đội ngũ cán bộ, đảng
viên phù hợp với nội dung giáo dục chính trị, tư tưởng và đối tượng giáo dục
trong từng hoàn cảnh, từng nhiệm vụ. Chăm lo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công
tác giáo dục chính trị, tư tưởng, nhất là đội ngũ cán bộ nòng cốt, chuyên trách
về công tác giáo dục chính trị, tư tưởng về cả số lượng, chất lượng và cơ cấu;
về phẩm chất, năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, phương pháp, tác phong
công tác; về thực hiện tốt các chế độ, chính sách. Không ngừng nâng cao tính
chiến đấu, tính thuyết phục của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, nhất là
tính sắc bén, tính thuyết phục cao trong đấu tranh phòng, chống các luận điệu
sai trái, thù địch trên lĩnh vực chính trị, tư tưởng. Quan tâm bảo đảm các điều
kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, thông tin, tài liệu cho hoạt động nâng
cao chất lượng giáo dục chính trị, tư tưởng trong cán bộ, đảng viên phù hợp với
yêu cầu, nhiệm vụ, khả năng, điều kiện cụ thể.
Ba là, phải
từng bước thông qua đường lối, chủ trương, chính sách và công tác lãnh đạo, chỉ
đạo tổ chức thực tiễn để từng bước hiện thực hóa mục tiêu, lý tưởng, tính ưu việt
của chủ nghĩa xã hội trên đất nước ta. Từng bước nâng cao đời sống vật chất,
tinh thần của đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là ở vùng sâu, vùng cao, vùng xa,
những căn cứ cách mạng trước đây và những gia đình, những cán bộ, đảng viên, những
người có nhiều công lao đóng góp cho công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo
vệ Tổ quốc với những chế độ, chính sách phù hợp.
Bốn là,
chăm lo xây dựng nhân tố con người cán bộ, đảng viên, tăng cường “sức đề
kháng”, khả năng “miễn dịch” trước mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực
thù địch bằng “diến biến hòa bình”. Nâng cao sức “đề kháng” cho đội ngũ cán bộ,
đảng viên trước sự tác động từ mặt tiêu cực của cơ chế thị trường, mở cửa, hội
nhập, nhất là trước sự cám dỗ của đồng tiền, của lối sống sa đọa. Kết hợp chặt
chẽ giữa giáo dục, rèn luyện với tự giáo dục, tự rèn luyện, chăm lo xây dựng đội
ngũ cán bộ, đảng viên cả về phẩm chất và năng lực, phương pháp, tác phong công
tác, xứng đáng là người lãnh đạo, người đầy tớ thật trung thành của nhân dân, vừa
“hồng” vừa “chuyên” như Bác Hồ đã dạy.
Năm là, cần
phải tăng cường công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn góp phần phát
triển một cách sáng tạo Chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh phù hợp với
yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Tăng cường
công tác thông tin, tuyên truyền kịp thời, có định hướng đúng đắn nhằm cung cấp
thông tin chính thống cho đội ngũ cán bộ, đảng viên. Bảo đảm cho việc tuyên
truyền, giáo dục Chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường
lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước một cách có cơ sở khoa học,
thuyết phục.
